O‘SMIRLARDA IJTIMOIY-EMOTSIONAL KOMPETENSIYALARNIRIVOJLANTIRISH ASOSIDA FIDOYILIK XULQ-ATVORINISHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI

Authors

  • Shoira Batirovna Axrarova Author

Keywords:

ijtimoiy-emotsional kompetensiya, fidoyilik, o‘smirlik, emotsional intellekt, empatiya, prosotsial xulq-atvor, pedagogik texnologiyalar, shaxs rivojlanishi

Abstract

Mazkur maqolada o‘smirlik davrida ijtimoiy-emotsional kompetensiyalarni rivojlantirishning shaxs kamolotidagi o‘rni hamda ularning fidoyilik xulq-atvorini shakllantirishdagi pedagogik va psixologik ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda ijtimoiy-emotsional kompetensiyalarning asosiy tarkibiy qismlari – o‘zini anglash, emotsiyalarni boshqarish, empatiya, samarali muloqot, hamkorlik va mas’uliyatli qaror qabul qilish kompetensiyalari zamonaviy ilmiy yondashuvlar asosida yoritilgan. Shuningdek, ushbu kompetensiyalarni rivojlantirish orqali o‘smirlarda prosotsial va fidoyilikka yo‘naltirilgan xulq-atvorni shakllantirishning pedagogik-psixologik mexanizmlari asoslab berilgan. Muallif tomonidan ta’lim jarayonida qo‘llanishi mumkin bo‘lgan metodik yondashuvlar hamda ularning amaliy samaradorligi tahlil qilinadi.

Published

2026-09-09

Issue

Section

Articles

References

1. O‘zbekistan Respublikasining 2016 yil 14 sentyabrdagi “Yoshlarga oid davlat siyosati toʻgʻrisida”gi O‘RQ-406-son Qonuni.

2. O‘zbekiston Respublikasi “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonunni 2020-yil 23-sentabrdagi 637 sonli.

3. O‘zbekiston Respublikasi Qonuni “Pedagogning maqomi to‘g‘risida”gi 2024-yil 1 fevraldagi 901-sonli.

4. O‘zbekistan Respublikasi Prezidentining “Yoshlarni ma’naviy-ahloqiy va jismoniy barkamol etib tarbiyalash, ularga ta’lim-tarbiya berish tizimini sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 2018 yil 14 avgustdagi PF-3907-sonli Qarori.

5. Sh.Mirziyoev “Buyuk kelajagimizni mard va oliy janob xalqimiz bilan birga quramiz” O‘zbekiston” NMIU , 2018

6. Karimova V. M “Ijtimoiy psixologiya”, Toshkent: TDPU, 2012

7. Seligman M. “Pozitiv psixologiya” 2006.

8. R.A.Mavlonova, N.H.Rahmonqulova, K.O.Matnazarova , M.K.Shirinov , S.Hafizov “Umumiy pedagogika” Darslik “Fan va tex nologiya» nashriyoti, 2018.

9. Маслоу А. Мотивация и личность. – Санкт-Петербург: Питер, 2019. – 400 с.

10. Davletshin M.G. Zamonaviy maktab o‘quvchisi psixologiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2012. – 180 b.

11. Ergashev I. Yoshlar ma’naviyatini shakllantirishning pedagogik asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019. – 144 b.

12. Эльконин Д.Б. Психология развития в подростковом возрасте. – Москва: Просвещение, 2015. – 320 с.

13. Axrarova Sh.B. Psixologiya va pedagogikada fidoyilik sifatlarini rivojlantirish masalalari. Ilm sarchashmalari. 2026;(3):125–127.

14. CASEL. CASEL Framework for Social and Emotional Learning. Chicago: CASEL, 2024.

15. Goleman D. Emotional Intelligence. New York: Bantam Books.