NAMANGAN VILOYATIDA IQLIM O‘ZGARISHINING ASOSIY METEOROLOGIK KO‘RSATKICHLAR DINAMIKASIGA TA’SIRI

Authors

  • Tillaxo'ja Akmalxon O'g'li Xo'jayev Namangan davlat universiteti 1-kurs doktoranti Author https://orcid.org/0009-0002-4309-5516 (unauthenticated)
  • Iqboljon Rahmonberdiyevich Soliyev “TIQXMMI” Milliy tadqiqot universiteti Ekologiya va suv resurslarini boshqarish kafedrasi dotsenti, geologiya-mineralogiya fanlari falsafa doktori Author

Keywords:

iqlim o‘zgarishi, havo harorati, atmosfera yog‘inlari, meteorologik ko‘rsatkichlar, chiziqli trend, Namangan viloyati, iqlimiy monitoring

Abstract

Ushbu maqolada iqlim o‘zgarishining Namangan viloyatidagi asosiy meteorologik ko‘rsatkichlar — havo harorati, atmosfera yog‘inlari va ularning mavsumiy taqsimlanishi dinamikasiga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda statistik tahlil, ko‘p yillik kuzatuvlarni taqqoslash va chiziqli trend usullaridan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Namangan meteorologik stansiyasining 1993–2022-yillardagi yog‘in kuzatuvlariga bag‘ishlangan ilmiy tadqiqotlar, Namangan va Pop stansiyalarining 1951–2022-yillardagi harorat hamda yog‘in dinamikasini o‘rgangan ishlar, shuningdek, ochiq iqlim ma’lumotlari asosida hududning meteorologik xususiyatlari yoritiladi. Natijalar haroratning uzoq muddatli o‘zgarishi, yog‘inlarning mavsumiy beqarorligi va suv resurslariga ehtimoliy ta’sirini baholash zarurligini ko‘rsatadi. Maqolada meteorologik monitoringni takomillashtirish va iqlim o‘zgarishiga moslashish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi.

Downloads

Index links

Google Scholar Zenodo OpenAIRE BASE OpenAlex Semantic Scholar DataCite ResearchBib

Published

2026-11-21

Issue

Section

Articles

How to Cite

NAMANGAN VILOYATIDA IQLIM O‘ZGARISHINING ASOSIY METEOROLOGIK KO‘RSATKICHLAR DINAMIKASIGA TA’SIRI. (2026). Ta’lim Fidoyilari, 11, 115-122. https://reandpub.uz/talim-fidoyilari/article/view/1619

References

United Nations Environment Programme (UNEP). Climate Change Drives Rising Temperatures and Severe Drought in Uzbekistan, Shows New UNEP Atlas. 25 November 2025. URL: https://www.unep.org/en/news-and-stories/press-release/climate-change-drives-rising-temperatures-and-severe-drought

Qoriyev, M. R., Raxmonova, N., Halimjonov, A. Namangan viloyatining so‘nggi 30 yildagi yog‘in miqdoridagi o‘zgarishlar // O‘zMU xabarlari. Tabiiy fanlar turkumi, 2025. DOI: https://doi.org/10.69617/nuuz.v3i3.1.7408

Qoriyev, M. R. Iqlim o‘zgarishi sharoitida Namangan viloyatida yog‘in miqdoridagi o‘zgarishlar // Gidrometeorologiya va atrof-muhit monitoringi. 2024. URL: https://slib.uz/uz/article/26765

StatsClimat. Climate of Namangan, Uzbekistan: Historical Climate and Climate Normals. WorldClim/CRU TS v4.09 ma’lumotlari asosida, 1970–2024-yillar tahlili. URL: https://statsclimat.com/climate/uzbekistan/namangan-1513157

Tolibjonova, U. T., Rapiqov, B. R. Iqlim o‘zgarishi sharoitida Namangan viloyatida atmosfera yog‘inlari miqdorining ko‘p yillik tahlili. 2025. DOI: 10.5281/zenodo.15632466.

Qoriyev, M. R. Iqlim o‘zgarishi sharoitida Namangan viloyatida yog‘in miqdoridagi o‘zgarishlar // Gidrometeorologiya va atrof-muhit monitoringi. 2024. 1-son. 28–38-betlar. Maqola matni.

Shermuxamedov, U., Arziqulov, M. Analysis of Climate Change in the Namangan City and Its Dependence on Atmospheric Gases Concentration // Acta NUUz. Tabiiy fanlar, 2023. Maqolani ko‘rish.

World Meteorological Organization (WMO). WMO Guidelines on the Calculation of Climate Normals. WMO-No. 1203. Geneva: WMO, 2017. Rasmiy iqlimiy me’yorlar sahifasi.

World Meteorological Organization (WMO). The Role of Climatological Normals in a Changing Climate. WMO/TD-No. 1377. Geneva: WMO, 2007.

G‘aniyev, O. O. Iqlim o‘zgarishining yaylov yerlariga ta’siri // O‘zbekiston Zamini. 2025. № 1. 66–69-betlar. Maqola matni.