IQLIM O’ZGARISHI SHAROITIDA MILLIY TABIAT BOG‘IDAYOMG’IR SUVLARINI TO’PLASH VA EKOTIZIMNI NAMLIK BILANBARQAROR TA’MINLASH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20338320Keywords:
Iqlim o’zgarishi, yomg’ir suvlarini to’plash, ekotizim, tuproq namligi, to’qay o’rmonlari, suv resurslari, ekologik barqarorlik, bioxilma xillik, Zarafshon milliy tabiat bog’iAbstract
Mazkur maqolada Zarafshon milliy tabiat bog’i hududida iqlim o’zgarishi sharoitida yomg’ir suvlarini to’plash hamda ekotizimni namlik bilan barqaror taminlash masalalari yoritilgan.Tadqiqotda iqlim o’zgarishining tabiiy suv resurslariga ta’siri,to’qay ekotizimlarining degradatsiyasi va bioxilma-xillikning kamayish xavfi tahlil qilingan.Yomg’ir suvlarini yig’ish,saqlash va ulardan foydalaninshning ilmiy asoslari ko’rsatilib,zamonaviy suv tejovchi texnalogiyalar hamda geoekologik yondashuvlarning ahamiyati ochib berilgan.
References
1.Toshkent irrigatsiya va qishloq xo’jaligani mexanizatsiyalash muxandislari instituti (2017) .Yomg’ir suvlarini to’plash texnalogiyalari. Bet:22-31-microcatchiment,kontor to’siqlar,infiltratsiya. 2.TIQXMMI (2018).Kontorli to’siqlar orqali suvni ushlash. Bet:14-19-yonbag’irlarda suv oqimini sekinlashtirish. 3. TIQXMMI (2019). ,Infiltratsiya chuqurchalari samaradorligi. Bet.33-41-suvni tuproqqa chuqur singdirish mexanizmi. 4. Toshkent davlat agrar unversiteti (2020).Mulchilash orqali namlikni saqlash. Bet.27-34-bug’lanishni kamaytirish. 5.TDAU (2017).Tuproqshunoslik va namlik. Bet.48-55-tuproq namlik rejimi. To’kay-o’rmon va daryobuyi ekotizimi namligi 6.Samarqand davlat unversiteti (2018) To’qay o’simliklarining ekologik xususiyatlari. Bet.36-44-to’qay namlikka bog’likligi. 7. SamDU (2020) Zarafshon voxasida bioxilma-xillik. Bet.52-60-daryobuyi o’simliklari. 8. O’rmon xo’jaligi ilmiy-tadqiqot instituti (2021).Daryobuyi o’rmonlarini tiklash usullari. Bet. 18-26-er osti suvi va namligi.9. O’rmon xo’jaligi ITI (2019).O’rmon ekplogiyasi. 2026 – MAY Bet.40-47-yir osti suvi va o’simlik. 10. Ekologiya qo’mitasi (2022).Muxofaza etoladogan tabiiy xududlar xisoboti. Bet.71-79-Zarafshon xududi tavsifi. Iqlim o’zgarishi va yog’ingarchilik dinamikasi 11.Uzgidromet (2021).Yog’ingarchilik dinamikasi byuliteni. Bet.12-25-Samarqand viloyati yog’ingarchiligi. 12. Uzgidromet (2023).Qirg’oqchilik manitoringi. Bet:9-17-namlik tanqisligi. 13.NIGMI (2020).Yog’ingarchilik va yuza oqimi. Bet.28-36—runolf vs infiltration. 14. NIGMI (2019).Qirg’oqchil xududlarda vs infiltratsiya. Bet:15-23-Tuproq singdirish qobiliyati. 15. SamDU (2021).Zarafshon voxasida iqlim tendensiyalari. Bet:30-38-xarorat va namlik. Namlik balansi va amaliy tavsiyalar 16. TIQXMMI (2022).Suv tejamkor texnalogiyalar. Bet: 44-52. 17. TDAU (2019).Agrotexnalogiyalar va namlik. Bet:21-29.18.O’rmon xo’jaligi ITI )2022).Ko’chat ekishda mikrosuv to’plash. Bet:11-19. 19. Ekplogiya qo’mitasi (2023).Tabiiy xududlarda namlik balansi. Bet:55-63. 20. O’zbekiston Milliy Unversiteti (2021).Iqlim O’zgarishi va ekotizimlar. Bet:66-74. 21. « Ekologiya xabarnomasi» (2019).Daryobuyi ekotizimlari. Bet:18-24. 22. «O’zbekiston geografiya jamiyati axboroti» (2020).Zarafshon tabiiy sharoiti. Bet:33-41. 23. SamDU nashri (2018) Tabiiy resurslar geografiyasi. Bet:70-78. 24.TDAU (2017).Tuproqshunoslik. Bet:48-55. 25. O’rmon xo’jaligi ITI (2019).O’rmon ekologiyasi. Bet:40-47.
