Tibbiyot
Tuxtayeva Nigora Xasanovna
Ko‘ziboyev Sarvar Qarshiboy o‘g‘li
Omonboyev Juratbek Jasurbek o’g’li
10.5281/zenodo.18922891
Annotatsiya
Maqolada O‘zbekiston Respublikasida jamoat salomatligi sohasidagi
dolzarb
muammolar—asosan noinfeksion va infeksion kasalliklarning o‘sish
tendensiyalari—JSST (WHO) va milliy statistika ma’lumotlari asosida tahlil qilindi.
Tadqiqot maqsadi: jamoat salomatligi tizimidagi taʼsir kanallarini aniqlash va profilaktika
mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish. Materiallar va usullar
boʻlimida 2020–2023-yillardacha ochiq davlat va xalqaro hisobotlardan olingan sonli
ma’lumotlar tavsifli-statistik usulda qayta ishladi. Natijalarda noinfeksion kasalliklarning
umumiy o‘limlar strukturasidagi ulushi 72 % ga yetgani, shu asrda infeksion kasalliklarning
pasayishiga qaramay, yuqumli kasalliklarning lokal va transchegaraviy tarqalish xavfi
saqlanib qolayotgani isbotlandi. Muhokada boʻlimida sog‘liqni targ‘ib qilish, erta aniqlash
va raqamli texnologiyalarni joriy etishning iqtisodiy samaradorligi koʻrsatildi. Xulosa:
jamoat salomatligini mustahkamlash rivojlanishning ijtimoiy-iqtisodiy ustuvor
yo‘nalishlaridan biri boʻlib, davlat, fuqaro jamiyati va tibbiyot xodimlarining
koordinatsiyalangan ishtiroki bilan amalga oshirilishi lozim.
Kalit so'zlar:
jamoat salomatligi, noinfeksion kasalliklar, infeksion xavflar, sog‘liqni targ‘ib qilish, erta aniqlash, raqamli sog‘liq, O‘zbekiston.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. WHO. Noncommunicable Diseases Progress Monitor 2022. Geneva: World Health Organization; 2022. https://www.who.int/publications/i/item/9789240057815 2. WHO. Global Health Observatory – Uzbekistan profile, 2023. https://www.who.int/data/gho/data/countries/country-details/WHO/uzbekistan 3. Ministry of Health of Uzbekistan. Annual Health Report 2023. Tashkent; 2023. https://minzdrav.uz/documents/annualreport2023 4. State Committee of Statistics of Uzbekistan. Health and Demography Indicators, 2020 2023. https://stat.uz/ru/official-statistics/health5. World 5. European Centre for Disease Prevention and Control. Surveillance Atlas of Infectious Diseases, 2023. https://atlas.ecdc.europa.eu 6. Bank. Uzbekistan Health Service Delivery 2022. https://www.worldbank.org/en/country/uzbekistan/publication/health-service-delivery profile-2022
