Ta'lim fidoyilariIsroilov Hamidjon Isroilovich
10.5281/zenodo.20675123
Annotatsiya
Ushbu maqolada rus adabiyotining jahon madaniyatidagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. XIX asr – rus adabiyotining “oltin asri” hisoblanadi. Maqolada rus adabiyotining to‘rt buyuk namoyandasi – Aleksandr Pushkin, Fyodor Dostoevskiy, Lev Tolstoy va Anton Chexov ijodiga alohida e’tibor qaratilgan. Pushkinning she’riy tili va milliy adabiyot asoschiligidagi roli, Dostoevskiyning polifonik romani va ruhiy iztirob psixologiyasi, Tolstoyning epik romani va falsafiy qarashlari hamda Chexovning kichik janrdagi mahorati tahlil qilingan. Shuningdek, rus va o‘zbek adabiyoti o‘rtasidagi adabiy aloqalar, o‘zbek yozuvchilari (Abdulla Qodiriy, Oybek, G‘afur G‘ulom) rus klassikasidan qanday ta’sirlangani, shuningdek o‘zbek tilidagi tarjimalar masalasi yoritilgan. Maqolaning asosiy xulosasi: rus klassik asarlari o‘quvchini inson qalbining eng murakkab savollari bilan yuzma-yuz qo‘yadi va ularni o‘zbek adabiyoti bilan qiyosiy o‘rganish dunyoqarashni kengaytiradi.
Kalit so'zlar:
Rus adabiyoti, Pushkin, Dostoevskiy, Tolstoy, Chexov, oltin asr, polifonik roman, adabiy aloqalar, o‘zbek adabiyoti, tarjima, qiyosiy adabiyotshunoslik, XIX asr, realizm,
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Baxtin, M. (1929). Dostoevskiy poetikasi masalalari. Moskva: Sovetskiy pisatel. (O‘zbek
tiliga tarjima: Baxtin, M. (1979). Dostoevskiy poetikasi masalalari. Toshkent: G‘afur
G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti.)
2. Belinskiy, V. (1846). Pushkin asarlari. Sankt-Peterburg: Tipografiya A. Ivanova.
3. Dostoevskiy, F. (1880). Pushkin nutqi. Moskva: Tipografiya M. N. Lavrova.
4. Karimov, N. (2005). O‘zbek adabiyoti va jahon adabiyoti munosabatlari. Toshkent: Fan.
5. Mirzayev, A. (2012). Rus-o‘zbek adabiy aloqalari tarixidan. Toshkent: O‘zbekiston Milliy
universiteti nashriyoti.
6. Sarimsoqov, B. (2018). Qiyosiy adabiyotshunoslik. Toshkent: Akademnashr.7. Tolstoy, L. (1878). Anna Karenina. Moskva: Russkiy vestnik. (O‘zbek tiliga tarjima:
Tolstoy, L. (1955). Anna Karenina. Toshkent: O‘zSSR Davlat badiiy adabiyot nashriyoti.)
8. G‘aniyeva, S. (2020). “Dostoevskiy ijodining o‘zbek adabiyotiga ta’siri masalalari”. O‘zbek
tili va adabiyoti jurnali, 4-son, 45–52-betlar.
9. Frank, J. (2002). *Dostoevsky: The Mantle of the Prophet, 1871-1881*. Princeton
University Press.
10. Bartlett, R. (2015). Tolstoy: A Russian Life. London: Profile Books.
