Мақолада қия йўналтирилган ва горизонтал қудуқларни бурғилаш жараёнида
ҳосил бўладиган тоғ жинси заррачаларини (шламни) қудуқ стволидан самарали олиб
чиқиш масалалари кўриб чиқилган. Қудуқ стволининг қиялик бурчаги ортиши
натижасида шлам заррачаларининг қудуқ деворининг пастки қисмида тўпланиши,
шлам ёстиқчаларининг ҳосил бўлиши ва бурғилаш колоннасининг қисилиб қолиш
хавфи ортиши таҳлил қилинган. Шламни самарали олиб чиқишда бурғилаш
эритмасининг реологик хусусиятлари, циркуляция тезлиги ва бурғилаш
колоннасининг айланиш параметрларининг аҳамияти ёритилган. Қудуқ стволини
шламдан тозалаш самарадорлигини ошириш мақсадида ишчи куракчаларга эга
айланувчи переводникдан фойдаланиш таклиф этилган. Мазкур қурилманинг қувур
орти бўшлиғида оқимни турбулентлаштириш ва шламни юқори циркуляция тезлиги
мавжуд бўлган зонага ўтказиш имконияти асосланган.
қия йўналтирилган қудуқ, горизонтал қудуқ, шлам, бурғилаш эритмаси, бурғилаш колоннаси, қувур орти бўшлиғи, шлам ёстиқчаси, циркуляция, турбулент оқим, айланувчи переводник.
1. Акбулатов Т.О., Хабибуллин И.А, Левинсон Л.М. Исследование процессов
транспорта частиц шлама при промывке горизонтальных скважин // Повышение
качества строительства скважин. Сборник научных трудов / УГНТУ;
Международная научно-техническая конференция – Уфа: Монография, 2005. – 113
115 с.
2. Горпинченко В.А., Дильмиев М.Р. Применение синтетического полимерного
волокна для увеличения эффективности выноса шлама при бурении долотами PDC
// Ж. Бурение&Нефть, №6, 2010.
3. Куликов В.В. Транспортирование шлама по стволу наклонной скважины // Ж.
инженер-нефтяник 2008. №3. – 18-19 с.
4. Матыцын В.И., Рябченко В.И., Шмарин И.С. Особенности процесса выноса шлама
из горизонтальных и наклонных участков стволов скважин // Строительство
нефтяных и газовых скважин на суше и на море. – №3 – 2002. – 10-12 с.
5. Митчелл Джон. Безаварийное бурение. // «Дрилберт Инжиниринг Инк»,. Copyright
2001, – 334 с.
6. Хабибуллин И.А. Влияние вращения бурильной колонны на транспорт шлама в
горизонтальном стволе скважины // Нефтегазовое дело.-2007, Т.5, №1.56-61 c.
7. Troy Reed, Stefan Miska, Nicholas Takach and others. Advanced Cuttings Transport
Study. The University of Tulsa. Dep. in 01.30.2002.
8. Shell Exploration and Production Company. Hole Cleaning Best Practices. Quick Guide
[DOC] // K&M Technology Group. Revision 1. February 2003. – 161 с.