Ushbu maqolada neft va gaz quduqlarini loyihalash, burg‘ilash va mustahkamlash jarayonlarida loyiha ko‘rsatkichlari bilan amaliy ishlab chiqarish natijalari o‘rtasidagi tafovutlar tahlil qilingan. Quduqlarni qurish jarayoniga ta’sir etuvchi geologik, texnik va texnologik omillar, jumladan, anomal qatlam bosimlari, kutilmagan suv, neft va gaz namoyon bo‘lishi, moddiy-texnik resurslarning yetishmasligi hamda burg‘ilash jarayonidagi murakkabliklar ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, quduqlarni mustahkamlashda qo‘llaniladigan sement qorishmalarining tarkibi, ularning qotish vaqtini boshqaruvchi, og‘irlashtiruvchi va yengillashtiruvchi kimyoviy reagent hamda komponentlarning xususiyatlari yoritilgan. Ushbu materiallarning atrof-muhitga ta’siri va quduq qurilishi jarayonida ekologik xavfsizlikni ta’minlash masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Maqolada quduqlarni loyihalashda texnologik parametrlarni to‘g‘ri belgilash, chiqindilarni boshqarish va yer osti hamda atrof-muhitni muhofaza qilishning ahamiyati asoslab berilgan.
neft va gaz qudug‘i, loyihalash, burg‘ilash, quduqni mustahkamlash, sement qorishmasi, kimyoviy reagentlar, anomal qatlam bosimi, ekologik xavfsizlik, atrof-muhit, burg‘ilash chiqindilari.
1. 1.Красилников К. G., Никитина Л. V., скоблинская N. N. цемент тошининг
тўғри еформацияларининг физик кимёси. Москва: Стройиздат, 1980.
2. Справочник по креплению нефтянйкҳ и газовйкҳ қудуқлартвов[ нефт ва газ
қудуқларини екранга қўлланма], Москва: “Недра” Публ., 1980.
3. Вяхирев В. I., Ипполитов В. V., Орешкин Д. V. ва бошқ. Енгил ва ўта енгил
grouting ечимлари, Москва: Недра Публ., 1999, 82 п.
4. Булатов А. I.,Дрилов V. I., Новохацкий Д. F., Серенко И. A. хорижда
ишлатиладиган цементлар ва гроутинг аралашмалари. – Москва: ВНИИОЕНГ,
1977.
5. A. I. Булатов. Гроутинг материаллари ва қудуқларни цементлаш технологияси,
Москва: Недра Публ., 1991.