Ushbu maqolada 2020-2025-yillarda Qoraqalpog‘iston Respublikasida demensiyaning epidemiologik xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Kasallanish dinamikasi, demensiya holatlarining nozologik tuzilishi va hududiy taqsimlanishi, shuningdek, kognitiv buzilishlarni aniqlashda MRT-diagnostikasining o‘rni tahlil qilingan. Mintaqaning chekka hududlarida gipodiagnostika muammosiga va demensiya bilan og‘rigan bemorlarni erta aniqlash, oldini olish va ixtisoslashtirilgan yordamni tashkil etishni takomillashtirish zarurligiga alohida e’tibor qaratildi.
demensiya, Respublikasi, kognitiv buzilishlar, epidemiologiya, Orolbo‘yi mintaqasi, MRT, neyrovizualizatsiya, gipodiagnostika, profilaktika, “Xotira kabineti”.
1. Bogolepova A.N. Surunkali serebrovaskulyar yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda kognitiv va hissiy buzilishlar // Tibbiyot kengashi. 2020; (8):27-35 // https://doi.org/10.21518/2079-701X-2020-8-27-35 2. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti. Demensiya: axborot byulleteni. -Jeneva: JSST, 2023 // https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/dementia 3. Damulin, I.V. Mayda miya qon tomirlari shikastlanishi tufayli demensiya: patogenezi va terapiyasi haqida zamonaviy tasavvurlar / I.V. Damulin // Nevrologiya, neyropsixiatriya, psixosomatika. -2019. -T. 11. №35. -B. 10-17. -DOI: 10.14412/2074-2711-2019-3S-10-17. 4. Eshniyazov, K.D. Qoraqalpog‘iston Respublikasi aholisi salomatligining tibbiy-ekologik jihatlari / K.D. Eshniyazov, B.A. Abdirov // Gigiyena va sanitariya. -2021. -T. 100. №5. B. 480-485. -DOI: 10.47470/0016-9900-2021-100-5-480-485 5. Kasalliklarning 10-qayta ko‘rib chiqilgan xalqaro tasnifi (XKT-10). Psixiatriya amaliyotida foydalanish uchun qisqacha moslashtirilgan variant. -Jeneva: JSST, 1994. 6. Kasalliklarning xalqaro tasnifi (10-qayta ko‘rib chiqish). V sinf: Ruhiy va xulq-atvor buzilishlari (F00–F99). Klinik tavsiflar va diagnostika bo‘yicha ko‘rsatmalar. -Jeneva: Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST), 1994. -304 b. 7. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining hisobot ma’lumotlari / Respublika psixonevrologiya dispanseri. Nukus, 2020-2025. 8. Rozumbetov K.U. Orolbo‘yi aholisi salomatligi holatini baholash // SCIENTIFIC PROGRESS. VOLUME 2. ISSUE 3. 2021. ISSN: 2181-1601. B.444-447 // https://cyberleninka.ru/article/n/ 9. № 025/u “Ambulator bemorning tibbiy kartasi” shakli. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining buyrug‘i bilan tasdiqlangan. – Toshkent, 2014. 10. Estimation of the global prevalence of dementia in 2019 and forecasted prevalence in 2050: an analysis for the Global Burden of Disease Study 2019 / GBD 2019 Dementia Forecasting Collaborators // The Lancet Public Health. -2022. -Vol. 7, №2. -P. e105–e125. -DOI: 10.1016/S2468-2667(21)00249-8. 11. Livingston, G. Dementia prevention, intervention, and care: 2020 report of the Lancet