Ushbu ishda CO₂ ni metanolga selektiv gidrogenlash uchun Cu-ZnOₓ faol
fazasini keyinchalik joylashtirishga mo‘ljallangan H-S-1 (hollow silicalite-1) tashuvchisi
skanerlovchi elektron mikroskopiya va energiya-dispersiv spektroskopiya (SEM-EDS),
transmission elektron mikroskopiya va EDS (TEM-EDS), shuningdek rentgen-fluorestsent
tahlil (XRF) yordamida kompleks baholandi. H-S-1 kalsinlangan S-1 ni 0,30 M
tetrapropilammoniy gidroksid eritmasida 170 °C da 72 soat selektiv ishqoriy qayta
kristallash, pH 7–8 gacha yuvish, 100 °C da quritish va 540 °C da 6 soat kalsinlash orqali
tayyorlangan. SEM tasvirlari 140–2000× oralig‘ida polidispers aglomeratlar, kuchli g‘adir
budir sirt, egatlar, plastinkasimon subbirliklar va ochiq bo‘shliqlarni ko‘rsatdi. SEM-EDS
bo‘yicha o‘rtacha tarkib 55,17 mass.% Si va 43,80 mass.% O ni tashkil etdi. TEM
tasvirlari 5 mkm dan 200 nm gacha bo‘lgan masshtablarda elektron-shaffof sohalar bilan
birga ierarxik, o‘yilgan nanoteksturani ko‘rsatdi; TEM-EDS da Si+O 97,73 mass.% ga
teng. XRF tahlilida 90,3 mass.% SiO₂ va 0,883 mass.% Al₂O₃ aniqlanib, SiO₂/Al₂O₃
molyar nisbati 173,5 ga teng bo‘ldi. Natijalar tashuvchining yuqori kremniyli va Cu-ZnOₓ
fazasini kiritish uchun istiqbolli ekanini ko‘rsatadi, biroq MFI fazasi va g‘ovaklikni
yakuniy tasdiqlash uchun XRD hamda gaz adsorbsiyasi, qoldiq Na va S ni esa bulk usullar
bilan nazorat qilish zarur.
H-S-1; hollow silicalite-1; SEM-EDS; TEM-EDS; XRF; CO₂ gidrogenlash;
metanol.
Al Salmi M. Active Sites of Cu/ZnO-Based Catalysts for CO₂ Hydrogenation to Methanol:
Part I. Johnson Matthey Technology Review, 2024a, 68(4), 465–476. DOI:
10.1595/205651324X17104276393919.
Chen Y., Zhu X., Wang X., Su Y. A reliable protocol for fast and facile constructing
multi-hollow silicalite-1 and encapsulating metal nanoparticles within the hierarchical
zeolite. Chemical Engineering Journal, 2021, 419, 129641. DOI:
10.1016/j.cej.2021.129641.
Jia K., Zhao Y., Shao M., Yu F., Wang Y., Mao S., Liu Z. Ultrafast synthesis of silicalite
1 using sodium silicate and ultrafast encapsulation of metal nanoclusters for propane
dehydrogenation. Chemical Engineering Science, 2026, 327, 123696. DOI:
10.1016/j.ces.2026.123696.
A., Farrusseng D., Coasne B. Morphology and topology assessment in hierarchical zeolite
materials: adsorption hysteresis, scanning behavior, and domain theory. Inorganic
Chemistry Frontiers, 2022, 9, 2903–2916. DOI: 10.1039/D2QI00603K.
Prates A.R.M., Daniel C., Pagis C., Schuurman Y., Tuel A., Farrusseng D. Faster transport
in hollow zeolites. Microporous and Mesoporous Materials, 2020, 308, 110499. DOI:
10.1016/j.micromeso.2020.110499.