Ushbu maqola ingliz va o’zbek tillarining tipologik jihatdan tubdan farqlanishi sharoitida fantastik janrga oid badiiy matnlarda fe’l zamonlari orqali yaratiladigan uslubiy dinamikaning tarjimada qanday saqlanishini yoritishga bag’ishlangan. Tadqiqot materiali sifatida J.K. Rouling qalamiga mansub “Harry Potter and the Philosopher’s Stone” romani hamda uning o’zbek tilidagi rasmiy tarjimasi tanlab olingan. Maqolada ingliz tiliga xos analitik zamon shakllari — Past Continuous, Past Perfect va Historical Present — ning o’zbek tilidagi sintetik-agglyutinativ ekvivalentlariga qiyosiy-funksional nuqtayi nazardan yondashilgan. Olib borilgan tahlil shuni ko’rsatdiki, zamon shakllarini o’girishda sof grammatik muvofiqlikka erishishning o’zi kifoya emas; syujet tempini, emotsional kuchayishni va uslubiy dinamikani qayta yaratish uchun tarjimon kognitiv-pragmatik transformatsiyalarga murojaat qilishi shart.
tarjimashunoslik, fantastik janr, fe’l zamonlari, grammatik transformatsiya,
analitik va sintetik shakllar, Past Perfect, Historical Present, badiiy dinamika, tarjima
adekvatligi.
1. Барxударов Л.С. Язык и перевод (Вопросы общей и частной теории перевода). — Москва: Международные отношения, 1975. — 240 с. 2. Комиссаров В.Н. Теория перевода (лингвистические аспекты). — Москва: Высшая школа, 1990. — 253 с. 3. Швейцер А.Д. Теория перевода: статус, проблемы, аспекты. — Москва: Наука, 1988. — 215 с. 4. Salomov G’. Tarjima nazariyasi asoslari. — Toshkent: O’qituvchi, 1983. — 232 b. 5. Musayev Q. Tarjima nazariyasi asoslari. Darslik. — Toshkent: Fan, 2005. — 352 b. 6. G’afurov I. Tarjima san’ati. — Toshkent: Sharq, 2012. — 216 b. 7. Pardayev A. Badiiy matn tarjimasida grammatik va stilistik transformatsiyalar: Filol. fan. nomz. … diss. avtoref. — Toshkent, 2011. — 26 b. 8. Hamidov X. Ingliz va o’zbek tillarida fe’l zamonlari va ularning tarjimada berilish xususiyatlari: Filol. fan. nomz. … diss. avtoref. — Toshkent, 2008. — 24 b. 9. Qudratov T. Badiiy tarjima va stilistik muammolar. — Toshkent: Fan, 1998. — 180 b. 10. Ochilov E. Badiiy tarjima masalalari. — Toshkent: ToshDSHI, 2014. — 176 b. 11. Vinay J.-P., Darbelnet J. Comparative Stylistics of French and English: A Methodology for Translation. — Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins, 1995. — 358 p. 12. Newmark P. A Textbook of Translation. — New York: Prentice Hall, 1988. — 292 p. 13. Catford J.C. A Linguistic Theory of Translation. — London: Oxford University Press, 1965. — 103 p. 14. Rowling J.K. Harry Potter and the Philosopher’s Stone. — London: Bloomsbury, 1997. — 223 p. 15. Rowling J.K. Garri Potter va afsonaviy Tosh (Sh. Rustamova tarjimasi). — Toshkent: Nihol, 2019. — 288 b.