Mazkur maqolada o‘smirlik davrida ijtimoiy-emotsional kompetensiyalarni rivojlantirishning shaxs kamolotidagi o‘rni hamda ularning fidoyilik xulq-atvorini shakllantirishdagi pedagogik va psixologik ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda ijtimoiy-emotsional kompetensiyalarning asosiy tarkibiy qismlari – o‘zini anglash, emotsiyalarni boshqarish, empatiya, samarali muloqot, hamkorlik va mas’uliyatli qaror qabul qilish kompetensiyalari zamonaviy ilmiy yondashuvlar asosida yoritilgan. Shuningdek, ushbu kompetensiyalarni rivojlantirish orqali o‘smirlarda prosotsial va fidoyilikka yo‘naltirilgan xulq-atvorni shakllantirishning pedagogik-psixologik mexanizmlari asoslab berilgan. Muallif tomonidan ta’lim jarayonida qo‘llanishi mumkin bo‘lgan metodik yondashuvlar hamda ularning amaliy samaradorligi tahlil qilinadi.
ijtimoiy-emotsional kompetensiya, fidoyilik, o‘smirlik, emotsional intellekt,
empatiya, prosotsial xulq-atvor, pedagogik texnologiyalar, shaxs rivojlanishi.
1. O‘zbekistan Respublikasining 2016 yil 14 sentyabrdagi “Yoshlarga oid davlat siyosati
toʻgʻrisida”gi
O‘RQ-406-son
Qonuni.
2. O‘zbekiston Respublikasi “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonunni 2020-yil 23-sentabrdagi 637
sonli.
3. O‘zbekiston Respublikasi Qonuni “Pedagogning maqomi to‘g‘risida”gi 2024-yil 1
fevraldagi 901-sonli.
4. O‘zbekistan Respublikasi Prezidentining “Yoshlarni ma’naviy-ahloqiy va jismoniy
barkamol etib tarbiyalash, ularga ta’lim-tarbiya berish tizimini sifat jihatidan yangi
bosqichga ko‘tarish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 2018 yil 14 avgustdagi PF-3907-sonli
Qarori.
5. Sh.Mirziyoev “Buyuk kelajagimizni mard va oliy janob xalqimiz bilan birga quramiz”
O‘zbekiston” NMIU , 2018
6. Karimova V. M “Ijtimoiy psixologiya”, Toshkent: TDPU, 2012
7. Seligman M. “Pozitiv psixologiya” 2006.
8. R.A.Mavlonova, N.H.Rahmonqulova, K.O.Matnazarova , M.K.Shirinov , S.Hafizov
“Umumiy pedagogika” Darslik “Fan va tex nologiya» nashriyoti, 2018.
9. Маслоу А. Мотивация и личность. – Санкт-Петербург: Питер, 2019. – 400 с.
10. Davletshin M.G. Zamonaviy maktab o‘quvchisi psixologiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston,
2012. – 180 b.
11. Ergashev I. Yoshlar ma’naviyatini shakllantirishning pedagogik asoslari. – Toshkent:
O‘qituvchi, 2019. – 144 b.
12. Эльконин Д.Б. Психология развития в подростковом возрасте. – Москва:
Просвещение, 2015. – 320 с.
13. Axrarova Sh.B. Psixologiya va pedagogikada fidoyilik sifatlarini rivojlantirish
masalalari. Ilm sarchashmalari. 2026;(3):125–127.
14. CASEL. CASEL Framework for Social and Emotional Learning. Chicago: CASEL,
2024.
15. Goleman D. Emotional Intelligence. New York: Bantam Books.