Maqolada ekoturizmning tabiiy hududlarga koʻrsatadigan ekologik taʼsiri tahlil qilindi. Muallif xalqaro ilmiy adabiyotlar, milliy normativ hujjatlar va rasmiy statistik maʼlumotlar asosida taʼsirning salbiy hamda ijobiy kanallarini ajratdi va ularning kontseptual sxemasini taklif etdi. Tadqiqot natijasida Oʻzbekistonda turistik oqimning 2017–2025-yillardagi dinamikasi muhofaza etiladigan tabiiy hududlar maydonining kengayish surʼati bilan qiyoslandi. Tahlil rekreatsion bosim intensivligi hududiy kengayishdan tez oʻsayotganini koʻrsatdi. Muallif tuproq, oʻsimlik qoplami, yovvoyi hayvonot, suv, chiqindi va shovqin boʻyicha kuzatiladigan koʻrsatkichlar tizimini hamda oltita boshqaruv vositasidan iborat majmuani asosladi.
ekoturizm, muhofaza etiladigan tabiiy hududlar, rekreatsion bosim, toptalish, rekreatsion sigʻim, funksional zonalash, ekologik monitoring, barqaror turizm.
1. Pickering C.M. Ten Factors that Affect the Severity of Environmental Impacts of Visitors in Protected Areas // Ambio, 2010, Vol. 39(1), pp. 70–77. URL: https://doi.org/10.1007/s13280-009-0007-6 2. Environmental Impacts of Tourism in Protected Areas // Journal of Environment and Earth Science. URL: https://www.iiste.org/Journals/index.php/JEES/article/download/3298/3344 3. Yil boshidan buyon Oʻzbekistonga sayyohlar oqimi 33 foizga oshdi. Gazeta.uz, 26.03.2026. URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/03/26/tourism/ 4. 2026-yilda Oʻzbekistonda xizmatlar bozori hajmi 100 mlrd dollardan oshiriladi. Gazeta.uz, 08.01.2026. URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/01/08/tourism/ 5. Oʻzbekiston 2026-yilda 12 mln xorijiy mehmonni qabul qilishni rejalashtirmoqda. Kun.uz, 25.02.2026. URL: https://kun.uz/news/2026/02/25/ozbekiston-2026-yilda-12-mln xorijiy-mehmonni-qabul-qilishni-rejalashtirmoqda 6. Toshkentda muhofaza etiladigan tabiiy hududlarning maqsadli loyihalari va dolzarb vazifalar muhokama qilindi. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi. URL: https://eco.gov.uz/yz/site/news?id=3829 7. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 12-yanvardagi PQ-21-son qarori “Oʻzbekiston Respublikasida ekologik turizmni jadal rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”. URL: https://lex.uz/uz/docs/-6759745 8. Pescott O.L., Stewart G.B. Assessing the impact of human trampling on vegetation: a systematic review and meta-analysis of experimental evidence // PeerJ, 2014, 2:e360. URL: https://doi.org/10.7717/peerj.360