1932 yilda Turkiston togʻ tizmalaridagi Qum daryosi qirgʻogʻida joylashgan Qal’ai Mugʻ xaroblaridan topilgpn sugʻdiy hujjatlar arxivi, qariyb yuz yil boʻlmoqdaki, Markaziy Osiyo, Turon-Turkiston xalqlari tarixining favqulodda qimmatli manbai boʻlib xizmat qilib kelmoqda. Bu arxiv fanda Mugʻ togʻi sugʻdiy arxiv nomi bilan mashhur. Mugʻ togʻi arxividagi saksonga yaqin hujjatlarning alohida qimmati shundaki, ularning barchasi VII asr oxiri – VIII asr birinchi choragida, ayni Movarounnahrning arab xalifaligi tomonidan bosib olinishi davomida, shu jarayonning bevosita guvohi sifatida yozilganidir18.