Ta'lim fidoyilariErkinboyeva Madinabonu Hamro qizi
Sharipova Zulayxo Abdirimovna
10.5281/zenodo.20755894
Annotatsiya
Mintaqaviy iqtisodiyotni rivojlantirishning zamonaviy bosqichida
hududlarning raqobatbardoshligi an’anaviy ishlab chiqarish omillari bilan emas, balki innovatsion faollik va bilimlar iqtisodiyoti bilan belgilanadi. Ushbu maqolada mintaqaviy klaster siyosati samaradorligini oshirishda innovatsion infratuzilmaning tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida Yevropa Ittifoqining “Aqlli ixtisoslashuv” (Smart Specialization – S3) strategiyasi asosida hududiy klasterlarni rivojlantirishning xalqaro tajribasi o‘rganilgan. Olingan nazariy va amaliy xulosalar asosida, ushbu modelni O‘zbekiston Respublikasi, xususan, Xorazm viloyati iqtisodiyotiga tatbiq etish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Viloyatdagi mavjud agrosanoat va paxta-to‘qimachilik klasterlarining texnologik ehtiyojlarini qondirish hamda ularning eksport salohiyatini oshirish maqsadida, ilmiy-tadqiqot muassasalari va ishlab chiqarishni bog‘lovchi innovatsion ekotizimni (texnoparklar, R&D markazlari, ixtisoslashgan laboratoriyalar) shakllantirish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ilgari surilgan.
Kalit so'zlar:
innovatsion faollik va bilimlar iqtisodiyoti bilan belgilanadi. Ushbu maqolada mintaqaviy klaster siyosati samaradorligini oshirishda innovatsion infratuzilmaning tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida Yevropa Ittifoqining “Aqlli ixtisoslashuv” (Smart Specialization – S3) strategiyasi asosida hududiy klasterlarni rivojlantirishning xalqaro tajribasi o‘rganilgan. Olingan nazariy va amaliy xulosalar asosida, ushbu modelni O‘zbekiston Respublikasi, xususan, Xorazm viloyati iqtisodiyotiga tatbiq etish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Viloyatdagi mavjud agrosanoat va paxta-to‘qimachilik klasterlarining texnologik ehtiyojlarini qondirish hamda ularning eksport salohiyatini oshirish maqsadida, ilmiy-tadqiqot muassasalari va ishlab chiqarishni bog‘lovchi innovatsion ekotizimni (texnoparklar, R&D markazlari, ixtisoslashgan laboratoriyalar) shakllantirish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ilgari surilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. “O‘zbekiston – 2030”
strategiyasi to‘g‘risida. (PF-158-son, 11.09.2023-y.).
2. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni. Innovatsion faoliyat to‘g‘risida. (O‘RQ-630
son, 24.07.2020-y.).
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. Ilm-fanni 2030-yilgacha
rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida. (PF-6097-son, 29.10.2020-y.).
4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qarori. Paxta-to‘qimachilik
ishlab chiqarishini tashkil etishning zamonaviy shakllarini joriy etish chora
tadbirlari to‘g‘risida. (2018-2023 yillardagi tegishli qarorlar majmuasi).
5. Porter, M. E. (1990). The Competitive Advantage of Nations. New York: Free
Press. (Klaster nazariyasining asosi).
6. Etzkowitz, H., & Leydesdorff, L. (2000). The dynamics of innovation: from
National Systems and “Mode 2” to a Triple Helix of university-industry
government relations. Research Policy, 29(2), 109-123.7. Foray, D. (2014). Smart Specialisation: Opportunities and Challenges for Regional
Innovation Policy. Routledge. (Aqlli ixtisoslashuv modeli bo‘yicha asosiy manba).
8. OECD. (2013). Innovation-driven Growth in Regions: The Role of Smart
Specialisation. OECD Publishing.
9. European Commission. (2012). Guide to Research and Innovation Strategies for
Smart Specialisation (RIS 3). Brussels.
10. Gulyamov, S. S. (2020). Raqamli iqtisodiyotda innovatsion klasterlar: nazariya va
amaliyot. Toshkent: Fan va texnologiyalar.
11. Mustafakulov, Sh. I. (2017). Mintaqaning investitsiyaviy jozibadorligi: nazariya,
metodologiya va amaliyot. Monografiya. Toshkent: “Iqtisod-moliya”.
12. Abdullaev, A. M. (2021). Sanoat klasterlarida innovatsion infratuzilmani
shakllantirishning o‘ziga xos xususiyatlari. Iqtisodiyot va innovatsion
texnologiyalar ilmiy jurnali.
13. Vaxabov, A. V., & Xajibakiev, Sh. X. (2020). Mintaqaviy iqtisodiyot. Darslik.
Toshkent.
14. Tursunov, A. S. (2022). Xorazm viloyati agrosanoat majmuasida klasterlar faoliyati
samaradorligini oshirish yo‘llari. Agro iqtisodiyot jurnali.
15. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Xorazm
viloyatining ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish ko‘rsatkichlari bo‘yicha yillik to‘plam
(2021-2025 yy.). stat.uz.
16. Xorazm viloyati hokimligi rasmiy portali. Mintaqaviy investitsiya va drayver
loyihalar hisoboti. xorazm.uz.
17. World Bank. Uzbekistan: Modernizing Tertiary Education and Innovation Systems.
Country Report, 2023.
