tafakkur manziliAbdullayeva Dilfuza Savritdinovna
Kamolova Hilola Mirxanovna
Annotatsiya
Ushbu maqolada tarixiy me’moriy obidalarda uchraydigan geometrik shakllar, ularning qurilishidagi matematik hisoblar hamda o‘sha davr me’morlarining amaliy geometriyadan foydalanish usullari tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor Markaziy Osiyo me’morchiligi, xususan, Samarqand, Buxoro va Xiva yodgorliklariga qaratilgan. Maqolada geometrik simmetriya, nisbatlar, aylana va ko‘pburchaklar, gumbaz qurilishi va ornamentlarning matematik asoslari tarix fani bilan bog’lab tushuntiriladi.
Kalit so'zlar:
geometriya, me’morchilik, simmetriya, gumbaz, nisbat, ornament, Registon, islom san’ati, kvadrat, aylana, algoritmik bezak.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Djalalova G.T. Amaliy sanʼatda islomiy geometrik naqshlar yaratilishi qonuniyati
va maʼnosi. “PEDAGOGS” international research journal, Volume-100, Issue-1, 2026,
216-betlar.
2. Mamatqulova F.Q. Islom meʼmorchiligida geometrik bezaklar va ularning estetik
ahamiyati. IQRO jurnali, 21(2), 2026, 633-636-betlar.
3. Pugachenkova G. Arxitektura Sredney Azii. Moskva: Stroyizdat, 1979.
4. Critchlow K. Islamic Patterns: An Analytical and Cosmological Approach.
London: Thames & Hudson, 1983.
