CHET TILI O’RGANUVCHILARINING AUDIAL KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHDA MATNGA ASOSLANGAN TINGLAB TUSHUNISH MASHQLARI TIZIMINING O’RNI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20910936Kalit so‘zlar:
tinglab tushunish, audial kompetensiya, matnga asoslangan o‘qitish, chet tilini o‘rganish, tinglab tushunish mashqlari, autentik materiallar, til o‘qitish metodikasi, kognitiv jarayonlarAbstrak
Mazkur maqolada chet tili o‘rganuvchilarining audial kompetensiyasini rivojlantirishda matnga asoslangan tinglab tushunish mashqlari tizimining samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot tinglab tushunish jarayonining murakkab kognitiv faoliyat ekanligi, ya’ni nutqni qabul qilish, mazmunini anglash va tahlil qilish jarayonlarini o‘z ichiga olishi haqidagi nazariy qarashlarga asoslanadi. B1–B2 darajadagi talabalarda tinglab tushunish ko‘nikmalarini rivojlantirish maqsadida tinglashdan oldingi, tinglash jarayonidagi va tinglashdan keyingi bosqichlardan iborat tizimli mashqlar majmuasi ishlab chiqildi. Tajribada autentik audio matnlar, jumladan podkastlar va ma’ruzalar qo‘llanildi. Nazorat va tajriba guruhlari natijalari taqqoslanganda, matnga asoslangan tizimli mashqlar tinglab tushunish, lug‘at boyligini oshirish, kontekstual xulosa chiqarish hamda ma’lumotlarni qayta ishlash ko‘nikmalarini sezilarli darajada rivojlantirgani aniqlandi. Tajriba guruhi natijalari 26 foizga oshgan bo‘lsa, nazorat guruhida bu ko‘rsatkich 7 foizni tashkil etdi. Natijalar matnga asoslangan yondashuv chet tilini o‘qitishda audial kompetensiyani samarali rivojlantirishini tasdiqlaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar
Brown, G. (1995). Speakers, listeners and communication. Cambridge University Press. Buck, G. (2001). Assessing listening. Cambridge University Press. Field, J. (2008). Listening in the language classroom. Cambridge University Press. Lynch, T. (2009). Teaching second language listening. Oxford University Press. Nunan, D. (2004). Task-based language teaching. Cambridge University Press.Richards, J. C. (2005). Second language teacher education. Cambridge University Press. Richards, J. C. (2008). Teaching listening and speaking: From theory to practice. Cambridge University Press. Rost, M. (2011). Teaching and researching listening. Routledge. Ur, P. (1984). Teaching listening comprehension. Cambridge University Press. Ur, P. (2012). A course in English language teaching. Cambridge University Press. Vandergrift, L., & Goh, C. M. (2012). Teaching and learning second language listening. Routledge. Wilson, J. (2003). How to teach listening. Longman.