FRAZEOLOGIK BIRLIKLARNING MAZMUN VA SHAKL JIHATDAN TASNIFI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20596531Kalit so‘zlar:
frazeologiya, frazeologik birlik, semantik tasnif, struktural tasnif, idiomatiklik, ekspressivlik, pragmatika, lingvokulturologiyaAbstrak
Mazkur ilmiy maqolada tilshunoslikning muhim sohalaridan biri bo‘lgan frazeologiya va undagi frazeologik birliklarning mazmuniy (semantik) hamda shakliy (struktural) tasniflari tadqiq etilgan. Ishda V. V. Vinogradov, Sh. Balli va A. V. Kunin kabi olimlarning nazariy qarashlariga tayanilgan holda, frazeologizmlarning nutqdagi o‘rni, ularning grammatik modellari va badiiy matndagi ekspressiv-emotiv imkoniyatlari o‘rganilgan. Shuningdek, o‘zbek adabiyoti namunalari orqali frazeologik chatishmalar, birliklar va birikmalarning matn yaratishdagi pragmatik funksiyalari ochib berilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar
2026 – IYUN pozitsiyasini ifodalashda va obraz yaratishda samarali vosita bo‘lib xizmat qiladi. Ilmiy va rasmiy uslubda esa asosan qisman turg‘un, grammatik jihatdan barqaror modellarga mansub frazeologik birliklar qo‘llanilib, nutqning mantiqiy aniqligi va uslubiy izchilligi ta’minlanadi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI Nazariy va Lingvistik Adabiyotlar: 1. Bally, Ch. (1909). Traité de stylistique française [Fransuz stilistikasi traktati]. Georg & Cie. 2. Kunin, A. V. (1996). Kurs frazeologii sovremennogo angliyskogo yazyka [Hozirgi ingliz tili frazeologiyasi kursi] (2-izd.). Vysshaya shkola. 3. Shanskiy, N. M. (1985). Frazeologiya sovremennogo russkogo yazyka [Hozirgi rus tili frazeologiyasi] (3-izd.). Vysshaya shkola. 4. Vinogradov, V. V. (1977). Izbrannye trudy. Leksikologiya i leksikografiya [Saralangan asarlar. Leksikologiya va leksikografiya]. Nauka. Manba Sifatida Foydalanilgan Badiiy Adabiyotlar: 5. Hoshimov, O‘. (2018). Ikki eshik orasi [Roman]. Sharq. 6. Oybek. (2016). Navoiy [Roman]. G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi. 7. Qodiriy, A. (2019). O‘tkan kunlar [Roman]. Sano-standart. 8. Qodirov, P. (2021). Yulduzli tunlar (Babur) [Roman]. Sharq. O‘zbek tilshunos olimlarining fundamental va monografik tadqiqotlari 9. Mamatov, A. E., & Boltaeva, B. (2019). Semantic-pragmatic study of phraseological units [Frazeologik birliklarning semantik-pragmatik tadqiqi]. Navruz nashriyoti.10. Rahmatullaev, Sh. (1966). Some issues of Uzbek phraseology [O‘zbek frazeologiyasining ba’zi masalalari]. Fan. 11. Rahmatullaev, Sh. (1992). O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. O‘qituvchi. 12. Vafoyeva, M. (2009). Phraseological synonyms in the Uzbek language and their structural-semantic analysis [O‘zbek tilida frazeologik sinonimlar va ularning struktur-semantik tahlili] (Filologiya fanlari nomzodi dissertatsiyasi avtoreferati). Toshkent.
