ZAMONAVIY TA’LIMIY NAHVDA MARFU’OTLAR TALQINI: XOLID ABDULAZIZNING «AN-NAHV AT-TATBIQIY» ASARI MANBALARI VA RAF’ TUSHUNCHASI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23383959Kalit so‘zlar:
arab nahvi, marfuʼotlar, rafʼ, eʼrob, mubtado, xabar, foil, noib foil, navosix, omil, maʼnaviy omil, sarih va muavval, mahalliy eʼrob, tatbiqiy nahv, taʼlimiy nahv, Ibn Hishom, Ibn Aqil, sukutli tarjihAbstrak
Maqolada misrlik muallif Xolid Abdulazizning «An-nahv at-tatbiqiy» asarida marfuʼotlar, yaʼni jumlada rafʼ holatini oladigan boʻlaklar qanday bayon qilingani oʻrganiladi. Asarda marfuʼotlar uchun umumiy bob yoʻq va muallif oʻz nahviy qarashlarini bayon qilmagan, shu sababli asardagi marfuʼotlar konsepsiyasi boblarning tartibi, taʼriflar, eʼrob formulalari va dalil-misollardan tiklandi. Tadqiqot asarning 2019-yilgi uchinchi nashri asosida olib borildi. Unda tavsifiy, qiyosiy-matniy va tasniflash usullari qoʻllanib, asardagi taʼrif va tasniflar Sibavayh, Ibn as-Sarroj, Ibn Ojurrum, Ibn Hishom va Ibn Aqil asarlari bilan solishtirildi.
Yuklab olishlar
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 19-maydagi «Oʻzbekiston Respublikasida xorijiy tillarni oʻrganishni ommalashtirish faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi PQ-5117-son qarori // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi (lex.uz). Белова А.Г. История арабского языка. – Москва: Наука, 1979. – 218 с. Гранде Б.М. Курс арабской грамматики в сравнительно-историческом освещении. – Москва: Издательство восточной литературы, 1963. – 593 с. Owens J. The Foundations of Grammar: An Introduction to Medieval Arabic Grammatical Theory. – Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins, 1988. – xii, 371 p. Versteegh K. The Arabic Linguistic Tradition. – London; New York: Routledge, 1997. – 216 p. Abbos Hasan. An-Nahv al-vofiy. – Qohira: Dor al-Maorif, 15-nashr, [yili koʻrsatilmagan]. – 4 jild. Abduh ar-Rojihiy. At-Tatbiq an-nahviy. – Ar-Riyod: Maktabat al-Maorif, 1999. – 453 b. Ibn al-Anboriy. Al-Insof fi masoil al-xilof bayna an-nahviyyin al-basriyyin val kufiyyin. – Bayrut: Al-Maktaba al-asriyya, 2003. – 2 jild. Ibn Aqil. Sharh Ibn Aqil ala Alfiyyat Ibn Molik / Muhammad Muhyiddin Abdulhamid tahqiqi. – Qohira: Dor at-Turos, 20-nashr, 1980. – 4 jild. 10. Ibn as-Sarroj. Al-Usul fi an-nahv / Abdulhusayn al-Fatliy tahqiqi. – Bayrut: Muassasat ar-Risola, [yili koʻrsatilmagan]. – 3 jild. 11. Ibn Hishom al-Ansoriy. Sharh Qatr an-nado va ball as-sado / Muhammad Muhyiddin Abdulhamid tahqiqi. – Qohira: Al-Maktaba at-tijoriyya al-kubro, 1963. – 335 b. 12. Ibn Hishom al-Ansoriy. Sharh Shuzur az-zahab / Abdulgʻaniy ad-Daqr tahqiqi. – Dimashq: Ash-Sharika al-muttahida lit-tavziʼ, [yili koʻrsatilmagan]. – 602 b. 13. Ibn Ojurrum. Al-Ajurrumiya. – Ar-Riyod: Dor as-Sumayʼiy, 1998. – 23 b. 14. Ibn Yaʼish. Sharh al-Mufassal / Emil Badiʼ Yaʼqub nashri. – Bayrut: Dor al-kutub al ilmiyya, 2001. – 6 jild.
