XITOY TILIDA GRAMMATIKLASHUV JARAYONI

Abstract

Ushbu maqolada xitoy tilidagi grammatiklashuv (grammaticalization) jarayoni, uning nazariy asoslari va til taraqqiyotidagi o‘rni tahlil qilinadi. Grammatiklashuv jarayonida mustaqil leksik ma’noga ega bo‘lgan so‘zlarning asta-sekin grammatik birliklarga aylanish mexanizmlari yoritiladi. Maqolada xitoy tilining analitik xususiyati grammatiklashuv jarayonining faol rivojlanishiga qanday ta’sir ko‘rsatgani ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, 的 (de), 了 (le), 着 (zhe), 过 (guo) kabi grammatik ko‘rsatkichlarning tarixiy shakllanishi va zamonaviy til tizimidagi vazifalari misollar asosida tahlil etiladi. Tadqiqot davomida grammatiklashuvning semantik zaiflashuv, sintaktik mustaqillikning kamayishi va grammatik funksiyaning kuchayishi kabi asosiy belgilari ochib berilgan. Bundan tashqari, grammatiklashuvning xitoy tilini o‘qitish, tarjima nazariyasi hamda tarixiy tilshunoslikdagi ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot natijalari xitoy tili grammatik tizimining shakllanish qonuniyatlarini chuqurroq tushunishga xizmat qiladi.