Mazkur maqolada panoramali rentgen tasvirlarini qayta ishlashda shovqinni kamaytirish va tasvir sifatini yaxshilash usullari tahlil qilingan. Tadqiqotda Gaussian, Median va Wiener filtrlari, ularning ishlash prinsiplari, matematik modellari, afzalliklari hamda kamchiliklari o‘rganilgan. Filtrlarning turli xil shovqinlarni bartaraf etish, muhim anatomik tuzilmalar va konturlarni saqlab qolishdagi samaradorligi baholangan. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, Gaussian filtri dastlabki silliqlash va yuqori chastotali shovqinlarni kamaytirishda, Median filtri impulsli shovqinlarni bartaraf etish va konturlarni saqlashda, Wiener filtri esa murakkab va aralash shovqinli tasvirlarni adaptiv tiklashda samarali hisoblanadi. Shuningdek, ushbu filtrlarni MATLAB muhitida qo‘llash orqali panoramali rentgen tasvirlarini keyingi CLAHE yordamida kontrastni oshirish, segmentatsiya va konturlarni aniqlash jarayonlariga tayyorlash imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari shovqin turi, tasvir xususiyatlari va diagnostik vazifaga mos ravishda filtrlash algoritmini tanlash tasvirning strukturaviy yaxlitligi va diagnostik qiymatini oshirishini ko‘rsatadi.
panoramali rentgen, tasvirni qayta ishlash, shovqinni kamaytirish, Gaussian filtri, Median filtri, Wiener filtri, MATLAB, CLAHE, tasvir sifati, segmentatsiya, konturlarni aniqlash.
1. Temirova Kh., Nasimov R., Abdusalomov A., Khidirova Ch., Kutlimuratov A., Sadikova
Sh., Wonjun Jeong, Hyoungsun Choi, Taeg Keun Whangbo PatientEase—Domain
Aware RAG for Rehabilitation Instruction Simplification “Bioengineering”.
2025,
12(11), 1204.
2. Temirova X., Ismailov O. Tooth Square Detection Using Artificial Intelligence AIP
Conference Proceedings. ISSN:0094-243X; E-ISSN:1551-7616. Samarqand –
2024. -6p.
3. Temirova X. Detection of Diseases in the Oral Cavity, Detection of Dental Caries Using
CNN Scientific Electronic Journal “Innovations in Science and Technologies”.
ISSN:3030-3451. Volume 1, № 1, 2024. –P. 175-179 4. Temirova X., Ismailov O. Using the ReLU Function in the Diagnosis of X-Ray Detal
Images “Informatika va energetika muammolari” O‘zbekiston jurnali. № 1. ISSN 2010
7242. Toshkent -2024. -P.27-34
5. Temirova X., O.Ismailov Automation of Medical Facilities, Automation of Diagnostic
Processes for Intelligent Primary Diagnosis of Diseases of the Oral Cavity International
Scientific and Technical Journal “Сhemical Technology. Control and Management”.
Special Issue №5-6 (119-120). ISSN 1815-4840, E-ISSN: 2181-1105. -P.86-92
6. Temirova X. Mashinali o‘qitish uchun tish kasalliklarini aniqlovchi intellektual tizim
uchun boshlang‘ich ma’lumotlarni shakllantirish modeli “TATU xabarlari” ilmiy-texnika
va axborot-tahliliy jurnali. №1 (77). Toshkent – 2026. -B. 136-145
7. Temirova X., Raxmonov Sh., Turayeva M., Dental Cavity Detection Using U
Netarchitecture “Raqamli Transformatsiya va Sun’iy Intellekt” ilmiy jurnali. ISSN:
3030-3346. VOLUME 3, ISSUE 2, 2025. –P.128-134
8. Ismailov O.M., Mirzaxalilov S.S., Temirova X.F. diagnostic tools for analyzing dental
diseases in patients “Management and future technologies scientific journal”
9. Temirova X., Ismailov O., Ismailov M. Dental Radiography Analysis Using Yolov8 Deep
Learning Using Raspbbery Pi Device Scientific and technical journal “Sustainable
Agriculture”. ISSN:2181-9408. №2(22), 2024. –P.110-112
10. Temirova X., O.Ismailov Analysis of Algorithms for the Classification Problem in
Deep Learning American Journal of “Applied Science and Technology”. Volume 05,
Issue 12, 2025. -P. 239 – 246
11. Temirova X., Ismailov O., Iskandarova S. Algorithms for Diagnosing Dental Diseases
Conference Proceedings of the IV Internional Scientific and Practical Conference
“Innovative Research and Perspectives of the Development of Science and Technology”.
Stockholm, Sweden -2024. –P.332-336